جایزهٔ ادبی افتخاری است که توسط نهادهای دولتی یا غیر آن، فرهنگستان‌ها، انجمن‌های ادبی، بنیادها و حتی اشخاص منفرد به آثار ادبی اعطا می‌شود. اغلب جوایز سالیانه‌است و همراه با مبلغی پول، گردن‌آویز (مدال) یا بورس است. این جوایز بر اساس اشخاصی که می‌توانند جایزه را دریافت کنند، به دو دسته «ملی» و «بین‌المللی» تقسیم می‌شوند. یکی از مؤسساتی که در این زمینه فعال است مؤسسهٔ خانه کتاب ایران است که انتخاب «جایزه ادبی پروین اعتصامی»، «جایزه ادبی جلال آل احمد» و «جایزه ادبی گام اول» توسط این مؤسسه انجام می‌پذیرد.